Jak powinien być ustawiony zagłówek?

W samochodzie górna krawędź zagłówka powinna znajdować się na wysokości czubka głowy lub nieco powyżej, a jego odległość od potylicy powinna wynosić około 2–5 cm. Zagłówek musi być ustawiony centralnie i zablokowany.

Dlaczego ustawienie zagłówka ma znaczenie?

Zagłówek jest elementem bezpieczeństwa biernego. Podczas uderzenia w tył pojazdu ciało zostaje gwałtownie przemieszczone do przodu, natomiast głowa – jako masa bezwładna – przez moment pozostaje w pierwotnym położeniu. Następnie szyja wykonuje szybki ruch wyprostu i zgięcia.

Ten mechanizm nazywa się whiplash, czyli urazem typu „smagnięcia biczem”. Może prowadzić do przeciążenia mięśni, więzadeł i kręgów szyjnych. Prawidłowo ustawiony zagłówek ogranicza zakres ruchu głowy i skraca dystans, jaki musi ona pokonać, zanim otrzyma podparcie.

Znaczenie geometrii zagłówków uwzględnia także Euro NCAP, które w ramach testów bezpieczeństwa ocenia między innymi ich położenie i działanie podczas symulowanych zderzeń. Sam fakt obecności zagłówka nie wystarcza – jego wysokość, odległość od głowy i stabilne zablokowanie mają bezpośredni wpływ na poziom ochrony.

Jak ustawić zagłówek krok po kroku?

Regulację wykonaj po zajęciu miejsca w fotelu, ponieważ pozycja ciała wpływa na ocenę wysokości i odległości zagłówka:

1. Ustaw fotel i oparcie – oprzyj plecy o oparcie, ustaw je możliwie pionowo i dopasuj odległość od kierownicy tak, aby zachować swobodę prowadzenia.
2. Wyreguluj wysokość – przesuń zagłówek tak, aby jego górna krawędź znalazła się na wysokości czubka głowy lub nieco powyżej. Nie ustawiaj jej na wysokości karku.
3. Zmniejsz odległość od potylicy – jeśli konstrukcja pozwala na regulację przód–tył, ustaw zagłówek około 2–5 cm za głową. Im mniejsza bezpieczna odległość, tym mniej przestrzeni pozostaje na gwałtowny ruch głowy.
4. Sprawdź ustawienie centralne – zagłówek powinien znajdować się na środku głowy, a nie wyraźnie z boku.
5. Zablokuj mechanizm – po regulacji lekko poruszaj zagłówkiem i sprawdź, czy nie opada ani nie przesuwa się samoczynnie.

W samochodach z zagłówkiem zintegrowanym z oparciem nie zawsze da się zmienić jego wysokość lub odległość. W takim przypadku ustaw fotel zgodnie z instrukcją pojazdu i upewnij się, że głowa znajduje się w chronionej strefie zagłówka. Jeśli górna krawędź wypada wyraźnie poniżej czubka głowy, konstrukcja może nie zapewniać właściwego dopasowania do sylwetki.

Na jakie błędy uważać?

Najczęstsze zaniedbania dotyczą wysokości, odległości oraz blokady mechanizmu:

• Zagłówek ustawiony zbyt nisko – jego górna krawędź znajduje się na wysokości karku zamiast czubka głowy.
• Zbyt duża odległość od głowy – potylica znajduje się daleko od powierzchni podparcia, więc głowa może gwałtownie nabrać prędkości przed kontaktem z zagłówkiem.
• Zagłówek ustawiony zbyt wysoko – górna krawędź znajduje się znacznie nad głową, przez co element może nie podtrzymać jej właściwie podczas zderzenia.
• Brak blokady – niezabezpieczony mechanizm może zmienić położenie podczas jazdy lub kolizji.
• Ustawienie asymetryczne – zagłówek nie znajduje się centralnie za głową, co pogarsza jakość podparcia.

Pozycję zagłówka należy sprawdzać po zmianie kierowcy lub pasażera, a także po regulacji fotela. Kilka sekund poświęconych na ustawienie wysokości, odległości i blokady może ograniczyć skutki urazu szyi podczas kolizji.