Tak, rowerzyści mogą jechać obok siebie, ale tylko wyjątkowo – pod warunkiem, że nie utrudniają ruchu innym uczestnikom i nie zagrażają bezpieczeństwu. Wynika to z art. 33 ust. 3a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Gdy warunki na drodze się pogarszają, powinni niezwłocznie ustawić się jeden za drugim.
Co mówi art. 33 Prawa o ruchu drogowym?
Art. 33 ust. 3 co do zasady zabrania kierującemu rowerem jazdy po jezdni obok innego uczestnika ruchu. Wyjątek zapisano w ust. 3a: dopuszcza się wyjątkowo jazdę obok innego roweru lub motoroweru, jeżeli nie utrudnia to poruszania się innym uczestnikom ruchu ani nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego.
To oznacza, że jazda w parze nie jest bezwarunkowym prawem. Słowo „wyjątkowo” wskazuje, że podstawową formacją pozostaje jazda jeden za drugim. Ocena, czy w danej sytuacji doszło do utrudniania ruchu albo zagrożenia, zależy od warunków na drodze. W razie kontroli bierze ją pod uwagę funkcjonariusz, a nie wyłącznie sami rowerzyści.
Kiedy jechać obok siebie, a kiedy gęsiego?
Nie istnieje jedna szerokość jezdni ani natężenie ruchu, które automatycznie rozstrzygałyby sprawę. Znaczenie mają między innymi możliwość bezpiecznego wyprzedzenia, widoczność, szerokość drogi i obecność innych pojazdów. Poniższe zestawienie pokazuje, jak te czynniki wpływają na wybór formacji:
| Sytuacja na drodze | Zalecana formacja | Uzasadnienie |
|---|---|---|
| Spokojna, szeroka droga o małym natężeniu ruchu | Obok siebie, jeśli nie pojawiają się inne pojazdy | Jazda w parze może nie ograniczać przejazdu, gdy pozostaje wystarczająco dużo miejsca. |
| Wąska jezdnia, zwężenie lub ograniczona widoczność | Jeden za drugim | Dwie osoby zajmują więcej miejsca i mogą uniemożliwić bezpieczne ominięcie lub wyprzedzenie. |
| Duże natężenie ruchu albo samochód jadący za rowerzystami | Jeden za drugim | Ustawienie w jednym rzędzie ułatwia kierowcy ocenę sytuacji i wykonanie bezpiecznego manewru. |
| Spokojna jazda rekreacyjna na mało uczęszczanej trasie | Obok siebie z gotowością do zmiany ustawienia | Formacja jest dopuszczalna tylko tak długo, jak nie utrudnia ruchu i nie stwarza zagrożenia. |
„Utrudnianie ruchu” jest pojęciem ocennym. Sam fakt, że kierowca musi zwolnić, nie przesądza jeszcze o wykroczeniu, ponieważ każdy uczestnik ruchu powinien dostosować prędkość do sytuacji. Inaczej wygląda jednak przypadek, w którym przez jazdę obok siebie nie ma miejsca na bezpieczne wyprzedzenie albo za rowerzystami tworzy się zator.
Jak jeździć w parze bez tworzenia zagrożenia?
Jazda obok siebie wymaga stałej obserwacji i gotowości do szybkiego przejścia w jeden rząd. Pomagają w tym proste zasady:
- Komunikujcie się – sygnał „auto z tyłu” albo „zwężenie” pozwala partnerowi przygotować się do zmiany ustawienia.
- Obserwujcie otoczenie – sprawdzajcie sytuację za sobą, nasłuchujcie pojazdów i nie skupiajcie uwagi wyłącznie na rozmowie.
- Reagujcie na samochód za plecami – gdy kierowca nie ma miejsca na bezpieczne wyprzedzenie, ustawcie się jeden za drugim bez zwlekania.
- Jedźcie lekko na zakładkę – ustawienie jednego rowerzysty pół koła za drugim ułatwia szybkie przejście do jazdy gęsiego.
- Zostawiajcie przestrzeń na omijanie przeszkód – dziury, piasek, studzienki i zaparkowane samochody mogą wymusić nagły manewr.
Przed wjazdem na jezdnię w parze sprawdźcie trzy podstawowe warunki:
- Czy jezdnia jest wystarczająco szeroka, aby inni mogli zachować bezpieczny odstęp?
- Czy natężenie ruchu pozwala na jazdę obok siebie bez blokowania przejazdu?
- Czy macie kontakt wzrokowy lub głosowy, który pozwoli szybko zareagować na zagrożenie?
- Czy widoczność jest dobra i nie zbliżacie się do skrzyżowania, zwężenia albo ostrego zakrętu?
Trzeba też pamiętać, że kierowca wyprzedzający rowerzystę powinien zachować co najmniej 1 metr odstępu. Jazda dwóch osób obok siebie zwiększa szerokość całej grupy, dlatego na wąskiej drodze może realnie uniemożliwić wykonanie takiego manewru.
Jaki mandat grozi za jazdę obok siebie?
Konsekwencje zależą od tego, jak funkcjonariusz zakwalifikuje zachowanie. Za naruszenie zakazu jazdy po jezdni obok innego uczestnika ruchu przewidziano mandat 50 zł. Jeżeli jazda obok siebie utrudnia poruszanie się innym uczestnikom, kara może wynieść 200 zł.
Najważniejsza jest więc różnica między samym naruszeniem zasady a faktycznym utrudnieniem ruchu. W praktyce policjant ocenia między innymi szerokość jezdni, natężenie ruchu, możliwość wyprzedzenia, widoczność oraz reakcję rowerzystów na pojazdy znajdujące się za nimi. Ta sama formacja może być dopuszczalna na spokojnej drodze, a niedozwolona na wąskiej i ruchliwej trasie.
Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: obok siebie jedźcie tylko wtedy, gdy naprawdę pozostaje miejsce dla innych. Gdy pojawia się samochód, zwężenie lub ograniczona widoczność, szybki zjazd do jazdy gęsiego chroni zarówno rowerzystów, jak i kierowców.
Informacje dotyczące wysokości mandatów odnoszą się do wskazanych przepisów i taryfikatora. W razie zmiany prawa aktualne brzmienie przepisów i stawek należy sprawdzić w oficjalnych źródłach.
